Aries Oldenhuis
Vanaf 1986 tot 2021 was ik gipsverbandmeester in het Martini Ziekenhuis in Groningen. Toen ik begon was daar nog een enkele chirurg die goed kon gipsen. Naarmate de chirurgie zich steeds meer richtte op de operatieve behandelingen, lieten de artsen het traditionele gipswerk los. Steeds meer gipsverbandmeesters werden hun 'rechterhand' bij deze conservatieve behandelingen. Inmiddels hebben gipsverbandmeesters een vaste plek veroverd op de spoedeisende hulp en in de steeds groter wordende gipskamers. Bij de repositie van polsfracturen (ook bij enkelfracturen) begint deze tweedeling te wringen: nog steeds voeren meestal de artsen de repositie uit, maar ze laten het gipswerk over aan de SEH-verpleegkundige en andere hulpverleners.
Om dit probleem op te lossen heb ik het "Colles Fractuur Oefenmodel" ontwikkeld. Ik zag de jonge artsen worstelen met deze taak en ik wilde, eerst voor mijzelf, uitzoeken waarom reponeren zo lastig is.
Daarom maakte ik een model van de Colles fractuur via aanwijzingen van Sir John Charnley in zijn boek: "The Closed Treatment of Common Fractures". Dit model toon ik hierboven op de foto. Later verkreeg ik de handigheid om mijn eigen arm 'af te gieten' in siliconen. Zo ontstond dit oefenmodel.
Mijn oefenmodel kan bij het reponeren goede diensten bewijzen, want nu kun je 'droog' oefenen, zonder de patiënt te belasten. Met dit model werd al snel duidelijk, dat de maat en kracht van de handen, waarmee je reponeert, bepalend is voor de kans op succes van de repositie! De meeste traditionele repositiemethodes lukken alleen goed met grote handen en veel kracht! Die heb ik zelf ook niet en daarom heb ik op dit model de methode "Reponeren met 2x driepuntsdruk" ontwikkeld: Deze methode is geschikt voor hulpverleners met grote of kleine handen, veel of weinig kracht. Zo heb ik ook vele polsen met succes gereponeerd. Daarom kan deze methode de 'universele' repositiemethode worden.
Uit de 'Nationale Richtlijn Distale Radiusfracturen' van 2021:
Aanbeveling 2: Reponeer een gedisloceerde radiusfractuur die niet voldoet aan de criteria van acceptabele stand/reponeer in principe eenmalig/overweeg niet te reponeren bij bepaalde patiëntkarakteristieken (groep 2)....
.....reponeer in principe eenmalig....dus nog meer reden om het reponeren vooraf te oefenen!
Tenslotte moet na het reponeren een goed gips aangelegd worden: de pas gereponeerde pols is gezwollen en pijnlijk, binnen enkele dagen zal de zwelling afnemen: er ontstaat ruimte tussen het gipsverband en de pols......bij een gipsverband zonder 'driepuntsdruk' kan de gereponeerde pols opnieuw disloceren!
Daarom is het goed om niet alleen het reponeren, maar ook het gipsen met driepuntsdruk te oefenen!
Nu voorzie ik een toekomst, waarin de gipsverbandmeesters ook de meesters van de repositie worden en de docenten kunnen worden voor die hulpverleners op de SEH die reponeren én die daarbij het goede gips aanleggen. Dit is al de dagelijkse praktijk in het Martini Ziekenhuis in Groningen sinds 2018, waarbij de repositie methode "Reponeren met 2x driepuntsdruk" de standaard methode is geworden.
Contact adressen voor referenties van gipsverbandmeesters en traumatologen in het Martini Ziekenhuis kunnen opgevraagd worden.